Το ταξίδι της Ορχήστρας μέσα στους αιώνες

    Με τον όρο ορχήστρα αναφερόμαστε σε ένα μουσικό σύνολο μικρής ή μεγάλης κλίμακας. Ανάλογα με τη συγκρότησή της ή το είδος της μουσικής που υπηρετεί, διακρίνεται σε: 

Η σπουδαιότερη κατάκτηση του ανθρώπου

   Η στενή σχέση που είχε και διατηρεί ο άνθρωπος με τη μουσική επιβεβαιώνεται από το πλήθος καταγεγραμμένων ιστορικά συνθέσεων που εκφράζουν την κάθε περίσταση της ζωής: θρη-σκευτικοί ύμνοι, χοροί, τραγούδια φυσιολατρικού περιεχομένου, μοιρολόγια, νανουρίσματα, εμβατήρια, πολιτικά τραγούδια, τραγούδια της τάβλας, του γλεντιού, αναφερόμενα στις χαρές και στις λύπες από τη γέννηση ως το θάνατο του ανθρώπου, έως μνημειώδη παγκόσμια έργα υψηλής διανοητικής σύλληψης. 

Προϊστορία !

    Η μουσική χρονολογεί και εξελίσσει την ιστορία της ως παράλληλη μ' εκείνη της Γλώσσας, κατ' ουσία ως παράλληλη με την ανθρώπινη εξέλιξη. Καθώς ο έναρθρος λόγος ως ηχητικό μέσο δεν δύναται να αποδώσει το φάσμα των αποχρώσεων των κειμενικών, προσωπικών ανθρώπινων σκέψεων και συναισθημάτων ο άνθρωπος ανέπτυξε ένα νέο ηχητικό μέσο έκφρασης: τον Μουσικό Λόγο.

Απολλώνια Τέχνη

    Γνωστή και ως Απολλώνια Τέχνη, η μουσική παίρνει το όνομά της από τις εννέα Μούσες της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας. Καθ' αυτή την έννοια, η μουσική διέφερε σημασιολογικά της σημερινής χρήσης του όρου, και περιελάμβανε το σύνολο των τεχνών που βρίσκονταν υπό την προστασία των Μουσών.

Το Mονόχορδο του Πυθαγόρα

    Ο Πυθαγόρας με τις έρευνες του βοήθησε στο να εξελιχθεί η μουσική , τα μαθηματικά και πολλά άλλα. Επίσης εφηύρε το τονικό σύστημα και τα διαστήματα 1ης, 2ας, 3ης, 4ης, 5ης, 6ης, 7ης και 8ης. Αυτό το κατάφερε σταθεροποιώντας μία χορδή πάνω σε ένα ξύλινο καβαλάρη τοποθετημένο πάνω σε ένα ξύλο. Έτσι όταν ο καβαλάρης άλλαζε θέση ο ήχος που παραγόταν πριν, μεταβάλλονταν σε έναν άλλο. Αυτό είναι με λίγα λόγια το μονόχορδο του Πυθαγόρα .

Ρεμπέτικο

   Ρεμπέτικο τραγούδι (ή γενικά στον πληθυντικό Ρεμπέτικα) ονομάζεται το ελληνικό αστικό λαϊκό τραγούδι που εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και απέκτησε τη γνώριμη μορφή του, περίπου μέχρι την τρίτη δεκαετία του 20ού αιώνα. Εξελίχθηκε στα λιμάνια ελληνικών πόλεων όπου ζούσε η εργατική τάξη (τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη, τον Βόλο) και στη συνέχεια πέρασε και σε άλλα αστικά κέντρα.

Φεντερίκ Σοπέν (Frédéric Chopin)

    Ο Σοπέν ήταν χαρακηριστικός εκπρόσωπος της Ρομαντικής περιόδου. Ήταν Γαλλο-Πολωνός συνθέτης και ένας από τους μεγαλύτερους πιανίστες της εποχής του. Γεννήθηκε στην Πολωνία το 1810. Ο ίδιος πάντως ανέφερε ως ημερομηνία γέννησης την 1η Μαρτίου.

Σμυρνέικη Ορχήστρα – Εστουδιαντίνα

    Βασικά Όργανα Σμυρνέικης Ορχήστρας: Μαντολίνα, Βιολιά, σαντούρια, κιθάρα.

   Τα τέλη του 19ου αιώνα βρίσκουν την Ελληνική πολιτεία της Σμύρνης σε ένα πολιτιστικό και οικονομικό οργασμό, πράγμα που ενισχύεται από την εμπορική κατάπτωση της Κωνσταντινούπολης και συνεπώς τη μεταφορά του εμπορικού κέντρου της Ανατολής στην ολοένα και αναδυόμενη Σμύρνη. Το πρότυπο της γαλλικής estudiantine, ένα κουαρτέτο με δυο μαντολίνα, μια μαντόλα και μια κιθάρα, αποκτά μιμητές στην Κωνσταντινούπολη.

Μια φορά κι έναν καιρό... ήταν η μουσική...

    Η οργάνωση και διαφοροποίηση της μουσικής από τόπο σε τόπο βασίζεται σε θρησκευτικές και κοινωνικές ανάγκες των λαών. Αποφασιστικό ρόλο στη διαμόρφωση της μουσικής φυσιογνωμίας κάθε λαού διαδραματίζουν και τα μουσικά όργανα που ανάλογα με τις τεχνικές δυνατότητές τους επιβάλλουν περιορισμούς περιορισμούς και συμβάλλουν στη δημιουργία του θεωρητικού συστήματος.

Ντανταϊσμός

     Κάνει την εμφάνιση του το 1915 και χαρακτηρίζεται από τη λατρεία του παραλόγου. Οι καλλιτέχνες του νταντα- ϊσμού οργανώνουν βραδιές αυτοσχεδιασμού στη λογοτεχνία, την ζωγραφική και τη μουσική. Προτιμούν την ελεύθερη δημιουργία και εναντιώνονται στο κατεστημένο, ενώ χρησιμοποιούν κάθε μέσο για να προσβάλουν την αστική τάξη. Ετερογενή υλικά ή αντικείμενα που απομακρύνονται από το φυσικό τους χώρο δημιουργούν έργα πολλές φορές εφήμερα.

Εξπρεσιονισμός

    Είχε ως επίκεντρο την Γερμανία των αρχών του 20ου αιώνα. Ξεκίνησε από τη ζωγραφική και σύντομα επηρέασε τη μουσική και τη λογοτεχνία, προσπαθώντας να εισχωρήσει στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής και να αποτυπώσει το συναίσθημα. Στην ζωγραφική χρησιμοποιούνται βίαια χρώματα και έντονες πινελιές. Στη μουσική αντίστοιχα παρατηρείται σταδιακή εγκατάλειψη της τονικότητας.

Ιμπρεσιονισμός

    Εμφανίστηκε στην Γαλλία στα 1860 περίπου. Ο καλλιτέχνης δεν αποδίδει την ίδια την πραγματικότητα, αλλά την εντύπωση και την αίσθηση που πηγάζει από αυτή. Στη ζωγραφική αυτό επιτυγχάνεται με την αρμονική χρήση του φωτός και του χρώματος, ενώ στη μουσική κυρίως με την υποκειμενικότητα στο ρυθμό και την χρήση του ηχοχρώματος.

Ρομαντισμός

    Αναπτύχθηκε στην Ευρώπη και τις Η.Π.Α. από το τέλος του 18ου ως τις αρχές του 19ου αιώνα. Τόσο στη μουσική όσο και στη ζωγραφική κυριαρχεί η φαντασία και το συναίσθημα. Η προσωπική έμπνευση και το υποκειμενικό στοιχείο βρίσκονται στο επί- κεντρο της δημιουργίας. Η μουσική κατά την περίοδο αυτή, αντλεί πολλά θέματα από τη λογοτεχνία και το θέατρο.

Ροκοκό

    Με αφετηρία την Γαλλία, εξαπλώνεται στην Ευρώπη τον 18ο αιώνα. Ξεκινά από τον εσωτερικό διάκοσμο και σύντομα επηρεάζει τη μουσική, τη ζωγραφική και την γλυπτική. Τα έργα ροκοκό είναι ανάλαφρα, χαρακτηρίζονται από κομψότητα και διάθεση για παιχνίδι, ενώ συνήθως αποπνέουν γοητεία και ερωτισμό.

Από το βιβλίο Ους & Οφθαλμός του Martyn van den Hoek, 

Εκδόσεις Φυτράκη

Μπαρόκ

    Κυριάρχησε στον ευρωπαϊκό χώρο από το 16ο ως το 18ο αιώνα. Χαρακτηρίζεται από πληθωρικότητα και συναισθηματική φόρτιση, ενώ δίνει μια εντύπωση πολυτέλειας. Συχνά αγγίζει την υπερβολή. Τα θέματα είναι κυρίως θρησκευτικά, μυθολογικά και ιστορικά. Η μουσική μπαρόκ εκφράζεται μέσα από την όπερα και το ορατόριο.

Κύμβαλα ή Πιάτα

   Υπήρχαν από την εποχή του Βασιλιά ∆αβίδ και οι καλύτεροι κατασκευαστές τους είναι οι Αρμένιοι. Είναι κατασκευασμένα από κράμα χαλκού και είναι στρόγγυλα, σαν πιάτα, με μια τρύπα στη μέση. Συνήθως χρησιμοποιούνται κατά ζευγάρια. Έχουν διάμετρο 40 εκατοστών, παίζουν μαζί με την γκραν κάσα και πολύ σπάνια μόνα τους. Στην αρχή έπαιζαν μόνο στις στρατιωτικές ορχήστρες, αργότερα στις μπάντες και σήμερα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συμφωνικής ορχήστρας και όλων των άλλων ειδών ορχήστρας.

Κρόταλα

    Μικρό κρουστό όργανο, πολύ διαδεδομένο στους αρχαίους Έλληνες, στους Αιγύπτιους και στους Ρωμαίους. Έχει διάφορα σχήματα και διαστάσεις. Ο ήχος του μοιάζει με εκείνον των σύγχρονων καστανιέτων.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα Εκδόσεις Καμπάνα

Σείστρο

    Ήταν πολύ διαδεδομένο στους αρχαίους Έλληνες, στους Σουμέριους και στους Αιγύπτιους. Είναι κατασκευασμένο από μέταλλο, με μια σειρά από μπρούτζινα καμπανάκια, που χτυπιούνται από ένα σφυράκι.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα Εκδόσεις Καμπάνα

Μια φορά κι έναν καιρό ... ήταν η μουσική ...

    Για το μουσικό πολιτισμό που αναπτύχθηκε στη ∆υτ. Ασία, πρώτα απ’ τους Σουμέριους κι έπειτα από τους Ασσύριους και Βαβυλώνιους, οι πληροφορίες μας είναι λιγοστές. Βρέθηκαν ελάχιστα και αμφισβητούμενα δείγματα μουσικής σημειογραφίας και κατεστραμμένα μουσικά όργανα. Από ένα διπλό αυλό που σώθηκε συμπεραίνουμε ότι γνώριζαν τη διατονική σκάλα. Ανάγλυφες παραστάσεις ωστόσο δεν αφήνουν αμφιβολία για τη θέση της μουσικής στον πολιτισμό τους αφού βλέπουμε μουσικούς παντού: στους ναούς, στο παλάτι, στα πανηγύρια, στις παρελάσεις.