Η Ποντιακή Λύρα

   Για την καταγωγή της ποντιακής λύρας σημαντικές πληροφορίες έχει δώσει ο Γάλλος μουσικοσυνθέτης και ιστορικός μουσικός Βιντάλ Λουΐ Αντουάν (Vidal Luis Antoine) ο οποίος στο σπουδαίο τρίτομο έργο του έχει συμπεριλάβει κατασκευές μουσικών οργάνων σχεδόν όλων των ιστορικών περιόδων όπως επίσης και σπουδαίους μουσικούς εκτελεστές (οργανοπαίκτες). Ειδικότερα για την ποντιακή λύρα την παρομοιάζει με τα έγχορδα μουσικά όργανα της Δύσης (Ευρώπης) όπως π.χ. με το Ποκέτ (Pochette) της Γαλλίας και το Κιτ (Kit) της Αγγλίας που από τον 16ο αιώνα μέχρι και το τέλος του 18ου αιώνα ήταν τα κατ΄ εξοχή μουσικά όργανα χορού, δίνοντας πρόσθετη πληροφορία ότι η τριγωνική κεφαλή της ποντιακής λύρας έχει θρησκευτικό χαρακτήρα που συμβολίζει την Αγία Τριάδα. 

    Ένας άλλος επίσης σπουδαίος μουσικός ερευνητής βαθύς γνώστης, δάσκαλος και συγγραφέας της αρχαιοελληνικής, βυζα-ντινής και δυτικής (ευρωπαϊκής) μουσικής είναι ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος του Δυρραχίου που καταγόταν από τη Μάδυτο. Ο Χρύσανθος σημειώνει χαρακτηριστικά ότι από τα μέσα του 15ου αιώνα υφίστανται τριών ειδών λύρες: 

• η τρίχορδη λύρα, η οποία ήταν αποκλειστικό μουσικό όργανο των Ελλήνων του Πόντου. 
• η τετράχορδη λύρα, που αναπτύχθηκε στη Δύση και ονομάστηκε βιολί, και 
• η επτάχορδη λύρα, που έφερε το αραβοπερσικό όνομα Κεμάν ή Κεμενέ, που ίσως και αυτό ν΄ αποτελούσε αρχικά όργανο των Ελλήνων του Πόντου που το χρησιμοποιούσαν σε πολύ επίσημες γιορτές. 

    Άλλοι ιστορικοί του είδους θεωρούν την ποντιακή λύρα παραλλαγή του τρίχορδου αραβικού οργάνου Ρεμπάμπ.

    Στο Ωδείο μας διδάσκει ο Αλέξης Στεφανίδης απόφοιτος του τμήματος Λαϊκής και Παραδοσιακής Μουσικής του ΤΕΙ Ηπείρου με δισκογραφία και αμέτρητες συναυλίες στο ενεργητικό του. 

Η ορχήστρα του Ωδείου μας

    Στο Ωδείο μας λειτουργούν οι ορχήστρες παιδιών, νέων και περιστασιακά η Ορχήστρα Κιθαριστών. 

    Στην ορχήστρα παιδιών συμμετέχουν σπουδαστές από το 2ο ή 3ο έτος σπουδών ενώ στην ορχήστρα νέων συμμετέχουν σπουδαστές από την Μέση τάξη και άνω των οργάνων ορχήστρας.

Το ταξίδι της Ορχήστρας μέσα στους αιώνες

    Με τον όρο ορχήστρα αναφερόμαστε σε ένα μουσικό σύνολο μικρής ή μεγάλης κλίμακας. Ανάλογα με τη συγκρότησή της ή το είδος της μουσικής που υπηρετεί, διακρίνεται σε: 

Μουσικά όργανα

    Τα μουσικά όργανα είναι μηχανικές κατασκευές που αποσκοπούν πρωτίστως στη δημιουργία ήχων. Κατηγοριοποιούνται με διάφορους τρόπους, όπως ανάλογα με τη μέθοδο παραγωγής ήχου ( χορδόφωνα, μεμβρανόφωνα, αερόφωνα), είτε με τον τρόπο παιξίματος (κρουστά, πνευστά, νυκτά) είτε βάσει του υλικού κατασκευής (ξύλινα, χάλκινα κλπ).

Το Mονόχορδο του Πυθαγόρα

    Ο Πυθαγόρας με τις έρευνες του βοήθησε στο να εξελιχθεί η μουσική , τα μαθηματικά και πολλά άλλα. Επίσης εφηύρε το τονικό σύστημα και τα διαστήματα 1ης, 2ας, 3ης, 4ης, 5ης, 6ης, 7ης και 8ης. Αυτό το κατάφερε σταθεροποιώντας μία χορδή πάνω σε ένα ξύλινο καβαλάρη τοποθετημένο πάνω σε ένα ξύλο. Έτσι όταν ο καβαλάρης άλλαζε θέση ο ήχος που παραγόταν πριν, μεταβάλλονταν σε έναν άλλο. Αυτό είναι με λίγα λόγια το μονόχορδο του Πυθαγόρα .

Γκλάσπιλ

    Μουσικό όργανο αποτελούμενο από ποτήρια ή κούπες από γυαλί ή λεπτή πορσελάνη, γεμισμένα ποικιλοτρόπως με νερό, που παράγουν ήχο αν ο εκτελεστής περάσει το βρεγμένο του δάχτυλο με μια ξύλινη μπαγκέτα .

Γιουκαλέλι ή γιουκαλίλι

    Μικρή κιθάρα που εξελίχθηκε από το- πορτογαλικό μασέτ στη Χαβάη το 19ο αιώνα. Αποτέλεσε το πρότυπο για μια ποικιλία υβριδίων.

ΤΑΜ ΤΑΜ ή ΓΚΟΓΚ

    Είναι ένας μεγάλος σωλήνας από μέταλλο σε σχήμα δίσκου. Έχει έντονο ήχο, ο οποίος διαρκεί και μετά το χτύπημα. Οι κατασκευαστές του είναι οι Κινέζοι και οι Ινδοί. Ανήκει στην κατηγορία των κρουστών.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα 

Εκδόσεις Καμπάνα

Μεταλλόφωνο

    Στην όψη είναι ίδιο με το ξυλόφωνο και αποτελείται από μεταλικές πλάκες. Είναι σημαντικό όργανο της Άπω Ανατολής. Μεταλλόφωνα διαφόρων ειδών και μεγέθους αποτελούν τη βάση της ορχήστρας της Ιάβας και του Μπαλί.Ανήκει στην κατηγορία των κρουστών.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα 

Εκδόσεις Καμπάνα

Ξυλόφωνο

    Αποτελείται από μια σειρά ξύλινα κομμάτια που έχουν διαφορετικό μήκος και πάχος. Παίζεται με δύο μικρά ραβδιά κι έχει πολύ ξερό ήχο.Ανήκει στην κατηγορία των κρουστών.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα 

Εκδόσεις Καμπάνα

Κύμβαλα ή Πιάτα

   Υπήρχαν από την εποχή του Βασιλιά ∆αβίδ και οι καλύτεροι κατασκευαστές τους είναι οι Αρμένιοι. Είναι κατασκευασμένα από κράμα χαλκού και είναι στρόγγυλα, σαν πιάτα, με μια τρύπα στη μέση. Συνήθως χρησιμοποιούνται κατά ζευγάρια. Έχουν διάμετρο 40 εκατοστών, παίζουν μαζί με την γκραν κάσα και πολύ σπάνια μόνα τους. Στην αρχή έπαιζαν μόνο στις στρατιωτικές ορχήστρες, αργότερα στις μπάντες και σήμερα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συμφωνικής ορχήστρας και όλων των άλλων ειδών ορχήστρας.

Κρόταλα

    Μικρό κρουστό όργανο, πολύ διαδεδομένο στους αρχαίους Έλληνες, στους Αιγύπτιους και στους Ρωμαίους. Έχει διάφορα σχήματα και διαστάσεις. Ο ήχος του μοιάζει με εκείνον των σύγχρονων καστανιέτων.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα Εκδόσεις Καμπάνα

Σείστρο

    Ήταν πολύ διαδεδομένο στους αρχαίους Έλληνες, στους Σουμέριους και στους Αιγύπτιους. Είναι κατασκευασμένο από μέταλλο, με μια σειρά από μπρούτζινα καμπανάκια, που χτυπιούνται από ένα σφυράκι.

Από το βιβλίο Η Ιστορία της Μουσικής-Τα όργανα Εκδόσεις Καμπάνα